Esther Rolle speelde niet alleen Florida Evans in Good Times. Ze bracht een specifieke energie naar het scherm die al was getest op een ander meesterwerk van Norman Lear. Voordat ze de matriarch werd van de woningbouwprojecten in Chicago, was Rolle de huishoudster van Maude. Dat klopt. Het personage dat de geschiedenis van de zwarte televisie zou bepalen, begon in de dienstensector van een andere iconische sitcom.
Het was een klassieke Lear-manoeuvre. Neem een ondersteunende speler, geef ze diepte en draai ze af. Rolle verliet Maude als kop van Good Times van 1974 tot 1979. Deze zet werkte. Florida Evans werd een culturele toetssteen. Maar de invloed van Lear stopte niet aan de Amerikaanse kust.
De Britse en Franse versies van Maude
Je weet dit misschien niet, maar Maude had een druk internationaal leven. Na de show in de VS vond de show een nieuw publiek door middel van lokale aanpassingen.
In Groot-Brittannië werd het Nobody’s Perfect. De titelwijziging was subtiel maar veelzeggend. Het werd twee seizoenen uitgezonden tussen 1980 en 1982. Dat zijn in totaal 14 afleveringen. Geen lange termijn, maar genoeg om een stempel te drukken op de Britse sitcomgeschiedenis. Het bewees dat de kerngrap – de liberale, eigenzinnige vrouw die haar huishouden domineerde – over de Atlantische Oceaan werd vertaald.
Frankrijk koos voor een andere aanpak. Veel brutaler. Maguy draaide van 1985 tot 1993 332 afleveringen. Driehonderdtweeëndertig afleveringen. Dat is bijna tien jaar televisie. Het Franse publiek wilde duidelijk meer van dat specifieke soort binnenlandse chaos.
Waarom deze aanpassingen belangrijk zijn
Dit zijn niet alleen maar triviale zaken. Het laat zien hoe de inhoud van Norman Lear is gebouwd op universele sjablonen. Het conflict tussen traditie en moderniteit. De machtsdynamiek in een huwelijk. Deze thema’s overschreden taalbarrières.
Rolle’s reis van huishoudster tot ster maakt deel uit van die erfenis. Ze nam een kleine rol op zich en maakte die van haar. Vervolgens hielp ze bij het creëren van een show waarin ras en klasse werden aangepakt op een manier die geen enkele sitcom eerder had. Ondertussen werd Maude steeds opnieuw gemaakt. Verschillende landen, verschillende titels, dezelfde kernspanning.
“De formules van Norman Lear waren flexibel genoeg om voor elke cultuur te worden aangepast.”
De Britse versie was korter. De Franse versie was een marathon. Beiden hielden de geest van het origineel levend.
Je vraagt je af welke versie je als eerste zou bekijken. Het Amerikaanse origineel met zijn gewaagde uitspraken? Het Britse Nobody’s Perfect met zijn strakkere afleveringen? Of het Franse Maguy dat jaren heeft geduurd?
De carrière van Rolle omvat dit allemaal. Ze verplaatste zich van de achtergrond naar de voorgrond. En daarmee zorgde ze ervoor dat personages als Florida Evans nooit zouden worden vergeten. De bewerkingen van Maude blijven opduiken in archieven en discussies. Ze herinneren ons eraan dat televisie grenzen overstijgt. Ook al gaan de grappen soms verloren in de vertaling.
