Nieuw bewijsmateriaal bevestigt dat Mars ooit een enorme oceaan bezat, ongeveer zo groot als de Noordelijke IJszee op aarde, wat de sterkste directe indicatie tot nu toe is van een natter, potentieel bewoonbaar verleden op de Rode Planeet. De ontdekking, gebaseerd op een gedetailleerde analyse van afbeeldingen en gegevens van meerdere Mars-orbiters, hervormt ons begrip van de geologische geschiedenis van Mars.
Bewijs uit Marslandschappen
Onderzoekers Ignatius Indi en Fritz Schlunegger van de Universiteit van Bern in Zwitserland leidden het onderzoek, waarbij gebruik werd gemaakt van kleurenbeelden met hoge resolutie van de ExoMars Trace Gas Orbiter van de European Space Agency. Met deze gespecialiseerde camera, de Berner Mars genaamd, konden ze subtiele verschillen in oppervlaktematerialen identificeren die voorheen onzichtbaar waren in zwart-witscans.
Het team concentreerde zich op Valles Marineris, een kolossaal ravijnsysteem dat zich over 4.000 kilometer langs de evenaar van Mars uitstrekt. Concreet onderzochten ze Coprates Chasma, een diep gebied in de kloof die ongeveer 3,3 miljard jaar geleden werd gevormd. Door deze beelden te combineren met topografische gegevens van NASA’s Mars Reconnaissance Orbiter en Mars Express, hebben wetenschappers oude Mars-omgevingen gereconstrueerd.
Geologische parallellen met de aarde
De analyse bracht structuren aan het licht die opvallend veel leken op de structuren die op aarde ontstonden door rivieren die in de oceanen uitmondden of door bergmeren die zich aan de voet van de bergen vormden. Schlunegger maakt een vergelijking met de Nijldelta: “Als je de wateren van de Middellandse Zee zou verwijderen… zou je structuren zien die erg lijken op die gevonden op Mars.” Dit suggereert dat Mars ooit vergelijkbare rivier- en kustprocessen kende.
Het team volgde oude kustlijnen en schatte dat de omvang van de voormalige oceaan vergelijkbaar was met die van de Noordelijke IJszee op aarde – de grootste oceaan die ooit op Mars heeft bestaan. Deze bevindingen bevestigen dat miljarden jaren geleden langdurige oppervlaktewaterlichamen aanwezig waren in Valles Marineris, mogelijk verbonden met een grotere noordelijke oceaan.
Waarom dit belangrijk is
Terwijl eerder onderzoek heeft laten doorschemeren dat Mars ooit vochtig was – door interacties met mineralen en bewijs van oude tsunami’s – biedt dit onderzoek de meest directe, visuele bevestiging. De persistentie van vloeibaar water is niet alleen van cruciaal belang voor het begrijpen van de bewoonbaarheid van Mars in het verleden, maar ook voor de bredere planetaire wetenschap. De ontdekking versterkt de argumenten voor vorig leven op Mars, maar herinnert ons er ook aan dat zelfs de meest essentiële hulpbron van de aarde niet gegarandeerd eeuwig meegaat.
“Oceanen op Mars zouden zich net zo hebben gedragen als de oceanen op aarde, en ze zijn van vitaal belang voor de gezondheid van de planeet”, merkt Ezat Heydari op, een geochemicus aan de Jackson State University.
De nieuwe gegevens versterken het idee dat Mars niet altijd de dorre wereld was die we vandaag de dag zien, maar een planeet met een dynamische hydrologische cyclus die mogelijk gedurende langere perioden het leven heeft ondersteund. Deze ontdekking markeert een belangrijke stap voorwaarts in ons begrip van de planetaire evolutie en de zoektocht naar leven buiten de aarde.
