Bomen staan erom bekend kooldioxide te absorberen, maar recent onderzoek onthult een voorheen niet onderkend klimaatvoordeel: microben die in boomschors leven, verbruiken actief broeikasgassen zoals methaan, waterstof en koolmonoxide. Deze ontdekking, gepubliceerd op 8 januari in Science, benadrukt een cruciale, maar over het hoofd geziene ecosysteemdienst die door bossen over de hele wereld wordt geleverd.
De onverwachte eetlust van boomschorsmicrobiomen
Jarenlang hebben wetenschappers zich zorgen gemaakt over de discrepanties in de methaanmetingen. Uit onderzoek in regio’s als het Amazonegebied is gebleken dat slechts de helft van de verwachte hoeveelheid methaan uit de grond ontsnapt. Uit verder onderzoek bleek dat er een aanzienlijke hoeveelheid methaan (geschat op 15 à 20 miljoen ton per jaar) uit boomstammen vrijkwam. Aanvankelijk werd aangenomen dat bomen passieve kanalen waren, die bodemgassen naar boven geleiden. Onderzoek onder leiding van Luke Jeffrey van de Southern Cross University heeft echter aangetoond dat schorsmicroben deze gassen actief consumeren.
Experimenten met Australische papierschorsbomen toonden een vermindering van 35% aan methaan terwijl het door de schors sijpelde, wat bevestigde dat microben het oxideerden voor energie. Dit proces is niet beperkt tot uit de bodem afkomstige gassen; deze microben absorberen ook methaan, waterstof en koolmonoxide rechtstreeks uit de atmosfeer, zelfs in sporenniveaus.
Schaal en betekenis
De omvang van deze activiteit is onthutsend. Met naar schatting 41 miljoen vierkante kilometer boomschors wereldwijd – een gebied dat vergelijkbaar is met de gecombineerde landmassa van Noord- en Zuid-Amerika – en ruwweg zes biljoen microben per vierkante meter, verbruiken deze organismen jaarlijks naar schatting 25 tot 50 miljoen ton methaan. Dit vertegenwoordigt een substantiële, voorheen onbekende bijdrage aan de verwijdering van broeikasgassen.
Waarom dit belangrijk is: Methaan is op de korte termijn een veel krachtiger broeikasgas dan CO2 (28 keer sterker over 100 jaar). Waterstof en koolmonoxide zijn weliswaar geen directe broeikasgassen, maar bevorderen de opwarming door de levensduur van methaan in de atmosfeer te verlengen. Door deze gassen te verwijderen versterken boomschorsmicroben de klimaatvoordelen van bossen die verder gaan dan de absorptie van CO2.
Gevolgen voor bosherstel
Uit de studie bleek dat verschillende boomsoorten verschillende microbiële gemeenschappen herbergen met verschillende gasconsumptie-efficiënties. Deze bevinding heeft aanzienlijke gevolgen voor de inspanningen voor bosherstel. Het selecteren van boomsoorten met zeer actieve schorsmicrobiomen zou de klimaatimpact van herbebossingsprojecten kunnen maximaliseren. Zoals Chris Greening van Monash University het stelt, kunnen we hierdoor “drie of vier klimaatactieve gassen kwijtraken voor de prijs van één.”
Door niet alleen naar de boom zelf te kijken, maar ook naar de microben erin, kan bosherstel worden geoptimaliseerd om nog grotere klimaatvoordelen op te leveren.
Dit onderzoek onderstreept het belang van het begrijpen van de verborgen wereld van microbiële ecosystemen en hun rol in de mondiale klimaatregulering. Voortgezet onderzoek naar deze schorsmicrobiomen zou verdere strategieën kunnen ontsluiten voor het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen en het vergroten van de effectiviteit van klimaatactie.
