Według nowych badań chroniczny brak snu może być przyczyną prawie pół miliona przypadków demencji każdego roku w Stanach Zjednoczonych. Analiza istniejących danych sugeruje, że około 12,5% przypadków demencji wśród osób starszych można bezpośrednio przypisać bezsenności, co wskazuje na istotny i możliwy do uniknięcia czynnik ryzyka pogorszenia funkcji poznawczych.
Zakres problemu
Naukowcy z kilku amerykańskich instytucji przeanalizowali dane dotyczące ponad 5800 osób w wieku powyżej 65 lat, łącząc zgłaszane przez siebie problemy ze snem z kliniczną oceną demencji. Z ich obliczeń wynika, że eliminując bezsenność, w 2022 r. można by uniknąć około 449 069 przypadków demencji. Liczba ta, prawie równa populacji dużego amerykańskiego miasta, podkreśla potencjalne obciążenie systemu opieki zdrowotnej z powodu nieleczonych zaburzeń snu.
Metodologia badania skupia się na koncepcji populacji, którą można przypisać czynnikowi ryzyka (PAF), która pozwala oszacować odsetek obciążenia chorobami, któremu można zapobiec poprzez zajęcie się konkretnym czynnikiem ryzyka. Zespół połączył istniejące dane na temat częstości występowania bezsenności z wcześniej ustalonymi danymi wskazującymi na zwiększone o 51% ryzyko rozwoju choroby Alzheimera u osób słabo sypiających.
Dlaczego to jest ważne
Badanie to jest godne uwagi, ponieważ określa ilościowo wpływ bezsenności, czego nie wykazały poprzednie badania. Chociaż od pewnego czasu podejrzewa się związek między złym snem a demencją, ta analiza przedstawia konkretną liczbę, która może wpłynąć na strategie w zakresie zdrowia publicznego.
Problemy ze snem są uważane za modyfikowalne czynniki ryzyka, co oznacza, że można im zaradzić poprzez zmianę stylu życia lub interwencje medyczne. Wyniki badania sugerują, że nadanie priorytetu zdrowiu snu w opiece geriatrycznej może przynieść znaczne korzyści.
Złożona relacja
Ważne jest, aby zrozumieć, że związek między bezsennością a demencją prawdopodobnie działa w obie strony. Chociaż zły sen może zwiększać ryzyko demencji, wczesne zmiany w mózgu związane z demencją mogą również zakłócać wzorce snu. Ustalenie, co jest pierwsze, pozostaje wyzwaniem dla badaczy.
Obliczenia PAF przeprowadzone w badaniu sugerują przyczynę i skutek (bezsenność przyczynia się do demencji), ale modele matematyczne nie dowodzą związku przyczynowego. Jednak badanie nadal oferuje cenną perspektywę dotyczącą potencjalnych korzyści płynących z rozwiązania problemów ze snem.
Kluczowe wnioski i kolejne kroki
Badanie wykazało również, że wpływ bezsenności na demencję był nieco większy u kobiet, przy czym największa liczba przypadków, którym można było zapobiec, wystąpiła u osób w wieku powyżej 85 lat. Autorzy podkreślają potrzebę ukierunkowanych interwencji w celu poprawy zdrowia snu u osób starszych, zwłaszcza biorąc pod uwagę modyfikowalny charakter bezsenności.
Idąc dalej, włączenie zdrowego snu do rutynowej opieki geriatrycznej i strategii zapobiegania demencji może odegrać kluczową rolę w zmniejszeniu ogólnego obciążenia tą wyniszczającą chorobą. Konieczne są dalsze badania, aby w pełni zrozumieć związek między snem, starzeniem się i pogorszeniem funkcji poznawczych.
