Przez tysiące lat ludzie starali się odkrywać, migrować i osiedlać się w miejscach odległych od swoich korzeni. Nowe badania sugerują, że nie jest to tylko kwestia okoliczności — jest to częściowo zakodowane w naszym DNA. Zakrojone na szeroką skalę badanie genetyczne wykazało, że predyspozycja do długotrwałej migracji jest powiązana z określonymi genami odpowiedzialnymi za rozwój mózgu, co odzwierciedla wzorce obserwowane zarówno we współczesnych populacjach, jak i w starożytnych genomach ludzkich sprzed 10 000 lat.
Biologiczne podstawy ruchu
Naukowcy przeanalizowali dane genetyczne ponad 250 000 mieszkańców Wielkiej Brytanii, dopasowując odległość przebytą od miejsca urodzenia do różnic w ich genomach. Odkryli, że ci, którzy migrowali dalej, mieli wspólne warianty genetyczne powiązane z neuronami pobudzającymi, czyli komórkami mózgowymi niezbędnymi do uczenia się, planowania i oceny ryzyka. Te różnice genetyczne wyjaśniają około 5% zachowań migracyjnych, co jest sygnałem istotnym statystycznie nawet po uwzględnieniu edukacji i zdrowia. Sugeruje to, że „chęć ruchu” nie jest po prostu kwestią możliwości lub dobrego samopoczucia; ma korzenie biologiczne.
Echa starożytności: mobilność w przeszłości
Badanie nie ograniczało się do współczesnych populacji. Badając starożytne DNA ponad 1300 osób sprzed 10 000 lat, zespół odkrył, że te same geny związane z migracją przewidywały odległość, jaką ludzie przenieśli się w przeszłości – mierzoną na podstawie odległości między szacunkowymi miejscami urodzenia a miejscami pochówku. Oznacza to, że dążenie do eksploracji jest od dawna częścią ewolucji człowieka, a geny sprzyjające mobilności stają się z biegiem czasu coraz bardziej powszechne, w miarę ekspansji człowieka do nowych środowisk.
Wpływ gospodarczy: mobilna siła robocza napędza wzrost
Analiza danych amerykańskich sugeruje, że te trendy genetyczne mogą nawet kształtować regionalny dobrobyt gospodarczy. Powiaty o większym odsetku mieszkańców noszących geny związane z migracją odnotowały szybszy wzrost dochodów, być może dlatego, że mobilni ludzie wnoszą nowe umiejętności, pomysły i chęć podejmowania ryzyka.
„W naszym genomie jest coś, co wpływa na nasze decyzje o przeprowadzce” – potwierdza Ivan Kuznetsov, genetyk behawioralny na Uniwersytecie w Tartu, podkreślając biologiczny składnik migracji ludzi.
Odkrycia te podkreślają fundamentalny aspekt ludzkiego zachowania – głęboko zakorzeniony biologiczny pociąg do eksploracji i migracji. Chociaż wpływ genetyczny jest niewielki, jest on spójny, co sugeruje, że zamiłowanie do wędrowania jest nie tylko zjawiskiem kulturowym, ale także dziedzictwem ewolucyjnym. Wzmacnia to pogląd, że nasz gatunek zawsze był skłonny do przemieszczania się, dostosowywania i poszukiwania nowych horyzontów.
