Naukowcy wykorzystują technologię edycji genów CRISPR do tworzenia odmian grejpfrutów pozbawionych intensywnej goryczy, której wielu konsumentów nie lubi. Wybijając jeden gen, naukowcy skutecznie zatrzymali produkcję kluczowych związków – naringiny, neohesperydyny i ponsyryny – odpowiedzialnych za charakterystyczny ostry smak owocu. Choć nie przeprowadzono jeszcze degustacji genetycznie modyfikowanego owocu (drzewa grejpfrutowe owocują od lat), wstępna analiza liści potwierdza brak tych gorzkich związków.
Potencjalny wpływ na uprawę cytrusów
Nie chodzi tylko o preferencje konsumentów. Opracowanie smacznych, wytrzymałych odmian cytrusów może zrewolucjonizować branżę. Citrus Green (Huanglongbing, HLB), wyniszczająca choroba bakteryjna przenoszona przez owady, obecnie ogranicza uprawę cytrusów do klimatów subtropikalnych. Istnieją mrozoodporne, ale wyjątkowo gorzkie odmiany owoców cytrusowych, które nie nadają się do spożycia.
Edycja CRISPR oferuje rozwiązanie: stwórz mrozoodporne owoce cytrusowe, które również dobrze smakują. Umożliwi to rozszerzenie upraw na regiony o klimacie umiarkowanym, takie jak Europa Północna, potencjalnie odwracając uwagę od wrażliwych stref subtropikalnych, takich jak Floryda.
Przeszkody regulacyjne i plany na przyszłość
Obecnie edytowane drzewa zawierają „gen markerowy” używany do identyfikacji roślin poddanych edycji. To klasyfikuje je jako transgeniczne w wielu krajach, co komplikuje proces zatwierdzania do sprzedaży komercyjnej. Zespół badawczy planuje powtórzyć edycję bez użycia genu markerowego, chociaż proces ten określa się jako „żmudny”.
Oprócz grejpfruta zespół zamierza zastosować tę samą technikę w przypadku trójlistkowej pomarańczy, owocu notorycznie gorzkiego, ale wytrzymałego. Celem jest skrzyżowanie tej zmodyfikowanej odmiany z popularnymi odmianami pomarańczy, aby uzyskać odporne, pozbawione pestek i pyszne owoce cytrusowe.
Poza goryczą: interakcje leków
Należy pamiętać, że goryczka nie jest jedynym problemem grejpfruta. Owoc wchodzi w interakcję z niektórymi lekami, zwłaszcza ze statynami, poprzez hamowanie enzymów wątrobowych, które je rozkładają. Samo wyeliminowanie goryczy nie rozwiąże tego problemu; wyeliminowanie interakcji leków będzie wymagało edycji wielu genów.
To badanie podkreśla potencjał edycji genów w zakresie uwzględniania zarówno preferencji konsumentów, jak i wyzwań związanych z rolnictwem. Jednak głównymi przeszkodami pozostają bariery regulacyjne i złożoność interakcji leków.
Rozwój ten może radykalnie zmienić to, jakie owoce będą dostępne dla konsumentów i gdzie będą uprawiane, ale pełne konsekwencje będą znane dopiero za kilka lat.
