Nowe dowody potwierdzają, że Mars miał kiedyś rozległy ocean mniej więcej wielkości ziemskiego Oceanu Arktycznego, co stanowi najbardziej bezpośredni i przekonujący dowód jak dotąd na bardziej wilgotną i prawdopodobnie nadającą się do zamieszkania przeszłość Czerwonej Planety. Odkrycie, oparte na szczegółowej analizie zdjęć i danych z kilku orbiterów Marsa, zasadniczo zmienia nasze rozumienie historii geologicznej Marsa.
Dowody z marsjańskich krajobrazów
Badanie prowadzili Ignatius Indy i Fritz Schlunegger z Uniwersytetu w Bernie w Szwajcarii, wykorzystując wysokiej jakości kolorowe zdjęcia wykonane z orbitera ExoMars Trace Gas Orbiter Europejskiej Agencji Kosmicznej. Ta wyspecjalizowana kamera, zwana Marsem Berneńskim, pozwoliła im odkryć subtelne różnice w materiałach powierzchniowych, które nie były wcześniej widoczne na czarno-białych zdjęciach.
Zespół skupił się na Valles Marineris, kolosalnym systemie kanionów rozciągającym się na długości ponad 4000 kilometrów wzdłuż marsjańskiego równika. W szczególności badali Coprates Chasma, głęboki obszar wewnątrz kanionu, który powstał około 3,3 miliarda lat temu. Łącząc te obrazy z danymi topograficznymi z należących do NASA sond Mars Reconnaissance Orbiter i Mars Express, naukowcy zrekonstruowali starożytne warunki marsjańskie.
Podobieństwa geologiczne z Ziemią
Analiza ujawniła struktury uderzająco podobne do tych, które tworzą na Ziemi rzeki wpadające do oceanów lub wysokogórskie jeziora tworzące się u podnóża gór. Schlunegger dokonuje analogii z deltą Nilu: „Gdyby usunąć wody Morza Śródziemnego… ujrzałbyś struktury bardzo podobne do tych znalezionych na Marsie”. Sugeruje to, że na Marsie istniały kiedyś porównywalne procesy rzeczne i przybrzeżne.
Zespół prześledził starożytne linie brzegowe, szacując, że wielkość dawnego oceanu jest porównywalna z ziemskim Oceanem Arktycznym, największym oceanem, jaki kiedykolwiek istniał na Marsie. Wyniki te potwierdzają, że miliardy lat temu w Valles Marineris znajdowały się zbiorniki wodne, które mogły mieć połączenie z większym oceanem północnym.
Dlaczego to jest ważne
Chociaż poprzednie badania wskazywały na mokrą przeszłość Marsa – poprzez interakcje minerałów i dowody na istnienie starożytnych tsunami – to badanie dostarcza najbardziej bezpośrednich i wizualnych dowodów jak dotąd. Istnienie wody w stanie ciekłym ma kluczowe znaczenie nie tylko dla zrozumienia możliwości zamieszkiwania Marsa w przeszłości, ale także dla szerszej nauki o planetach. Odkrycie wzmacnia argumenty za istnieniem życia na Marsie w przeszłości, ale także przypomina, że nawet najważniejsze zasoby Ziemi nie są gwarantowane na zawsze.
„Oceany na Marsie zachowywałyby się tak samo jak oceany na Ziemi i są niezbędne dla zdrowia planety” – mówi Ezat Heydari, geochemik z Jackson State University.
Nowe dowody potwierdzają pogląd, że Mars nie zawsze był tą suchą planetą, którą widzimy dzisiaj, ale planetą o dynamicznym cyklu hydrologicznym, na której mogło istnieć życie przez długie okresy czasu. To odkrycie stanowi znaczący krok naprzód w naszym zrozumieniu ewolucji planet i poszukiwaniu życia poza Ziemią.
