Według nowych badań przeprowadzonych pod kierunkiem Imperial College London (ICL) cząsteczka wytwarzana naturalnie przez bakterie jelitowe może zaoferować nowy sposób zapobiegania i leczenia cukrzycy typu 2. Związek ten, trimetyloamina (TMA), wydaje się łagodzić szkodliwe skutki diet wysokotłuszczowych poprzez zmniejszenie stanu zapalnego i poprawę reakcji insuliny. Odkrycie to przewraca wcześniejsze założenia dotyczące metabolitów bakteryjnych, sugerując, że mogą one aktywnie chronić przed dysfunkcjami metabolicznymi.
Rola TMA w zdrowiu metabolicznym
TMA to powszechny metabolit bakteryjny powstający, gdy drobnoustroje jelitowe rozkładają cholinę, składnik odżywczy występujący w żywności takiej jak jajka i mięso. Naukowcy wykazali obecnie na modelach laboratoryjnych – w tym na komórkach ludzkich i mysich – że TMA hamuje białko IRAK4. IRAK4 powoduje stan zapalny, gdy organizm wykryje duże spożycie tłuszczu, co oznacza, że TMA zasadniczo tłumi szkodliwą reakcję organizmu na niewłaściwą dietę.
Jest to istotne, ponieważ przewlekły, łagodny stan zapalny jest kluczowym czynnikiem rozwoju insulinooporności, która jest zwiastunem cukrzycy typu 2. Blokując IRAK4, TMA może zakłócić niebezpieczny cykl łączący otyłość, stany zapalne i cukrzycę.
Zmiana poglądów na temat drobnoustrojów jelitowych
Odkrycia te podważają konwencjonalny pogląd na temat TMA. Wcześniej pokrewne związki, takie jak N-tlenek trimetyloaminy (TMAO), łączono z chorobami układu krążenia. Jednak badanie to sugeruje, że sam TMA ma właściwości ochronne.
„Wykazaliśmy, że cząsteczka naszych drobnoustrojów jelitowych może faktycznie chronić przed szkodliwymi skutkami złej diety dzięki nowemu mechanizmowi” – mówi biochemik ICL Marc-Emmanuel Dumas.
Konsekwencje leczenia i zapobiegania
Badanie rzuca również światło na szerszy wpływ bakterii jelitowych na zdrowie człowieka. Mikrobiom nie tylko biernie reaguje na dietę; aktywnie uwalnia substancje chemiczne, które manipulują kluczowymi szlakami biologicznymi.
Według kardiologa Petera Liu z Uniwersytetu w Ottawie: „Prace naszego zespołu łączące zachodnią dietę, TMA wytwarzaną przez mikrobiom i jego wpływ na przełącznik odpornościowy IRAK4 mogą otworzyć zupełnie nowe sposoby leczenia i zapobiegania cukrzycy”. Potencjał przyszłych terapii jest obiecujący: można opracować leki naśladujące ochronne działanie TMA, redukujące stany zapalne bez konieczności drastycznych zmian w diecie.
Droga naprzód
Badanie ma charakter wstępny i potrzebne są dalsze badania, aby potwierdzić te wyniki w długoterminowych badaniach klinicznych na ludziach. Jednak odkrycie to stanowi ważny krok w kierunku zrozumienia, w jaki sposób drobnoustroje jelitowe można wykorzystać do zwalczania chorób metabolicznych. Ostatecznie lepsze zrozumienie mikrobiomu mogłoby zrewolucjonizować nasze podejście do zapobiegania i leczenia cukrzycy.
