Nowe znaleziska archeologiczne z Niemiec zmieniają nasze rozumienie zachowań neandertalczyków. Niedawna analiza szczątków kopalnych sugeruje, że ci starożytni ludzie nie byli po prostu oportunistycznymi myśliwymi skupionymi wyłącznie na przetrwaniu, ale byli zdolni do złożonych, wyspecjalizowanych czynności wykraczających poza proste liczenie kalorii.
Nachodka w Neumark-Nord
Naukowcy badający paleolityczne stanowisko Neumark Nord w Saksonii-Anhalt (Niemcy) odkryli 92 fragmenty skorupy europejskiego żółwia błotnego (Emys orbcularis ), które mają około 125 000 lat.
Korzystając ze skanowania 3D o wysokiej rozdzielczości, zespół znalazł wyraźne ślady nacięć na wewnętrznych powierzchniach fragmentów. Te znaki wskazują na systematyczny proces cięcia:
– oddzielenie kończyn;
– ekstrakcja narządów wewnętrznych;
– dokładne czyszczenie muszli.
Odkrycie to jest znaczące, ponieważ stanowi pierwszy dowód na to, że neandertalczycy polowali i hodowali żółwie w regionach na północ od Alp, poszerzając znaną geografię tej działalności poza Morze Śródziemne.
Zagadnienie żywienia a korzyści praktyczne
Na pierwszy rzut oka polowanie na żółwie może wydawać się nieefektywnym wykorzystaniem energii. Ważący około kilograma żółw błotny produkuje bardzo mało mięsa w porównaniu z dużymi ssakami, na które polowali zazwyczaj neandertalczycy.
Profesor Sabine Gaudiński-Windhäuser z Uniwersytetu Jana Gutenberga w Moguncji zauważa, że stanowisko Neumark-Nord jest już bogate w szczątki dużych zwierząt o wysokiej energii, takich jak konie, jelenie i byki.
„Biorąc pod uwagę obfitość dużych, wysokoenergetycznych szczątków zwierzęcych w tym miejscu, możemy praktycznie wykluczyć [żółwie jako główne źródło pożywienia]. Najprawdopodobniej miały one całkowitą nadwyżkę kaloryczną.”
Ponieważ zwrot energetyczny był wyjątkowo niski, naukowcy uważają, że motywacją do polowania na te gady nie był głód, ale raczej korzyści praktyczne lub cele rytualne.
Nowe podejście do inteligencji neandertalczyka
Obecność tych muszli otwiera kilka intrygujących możliwości interakcji neandertalczyków ze środowiskiem:
- Wytwarzanie narzędzi: Twarde i trwałe skorupy można przetwarzać i ponownie wykorzystywać jako narzędzia funkcjonalne.
- Polowanie celowe: Ponieważ żółwie są stosunkowo łatwe do złapania, młodsi członkowie grupy, np. dzieci, mogli na nie polować, aby ćwiczyć umiejętności przetrwania.
- Zainteresowania lecznicze lub kulinarne: Podobnie jak w późniejszych kulturach rdzennych, na żółwie polowano ze względu na specyficzny smak lub rzekome właściwości lecznicze.
Zmienia to narrację naukową, odchodząc od obrazu „prymitywnego” neandertalczyka. Zamiast tego mamy do czynienia z gatunkiem o wysokiej elastyczności ekologicznej, zdolnym do korzystania z szerokiej gamy zasobów – od masywnych 13,5-tonowych słoni z prostymi kłami po małe gady.
Wniosek
Dowody z Neumark Nord pokazują, że strategie przetrwania neandertalczyków były znacznie bardziej złożone, niż wcześniej sądzono, i obejmowały specjalistyczne wykorzystanie zasobów, gdzie priorytetem było coś innego niż natychmiastowe zdobycie kalorii.
