Twierdzenia o rzadkich układach planet są szeroko rozpowszechnione i chociaż jest w tym trochę prawdy, rzeczywistość jest bardziej złożona, niż sugerują nagłówki. Pod koniec lutego 2026 roku NASA potwierdza, że na wieczornym niebie będzie widać sześć planet – Merkury, Wenus, Jowisz, Saturn, Neptun i Uran. Jednak widoczność jest bardzo zróżnicowana: tylko dwie planety można łatwo zobaczyć gołym okiem, podczas gdy reszta będzie wymagała lornetki, teleskopu, a nawet specjalistycznego aparatu. Wydarzenie to nie jest idealnym ustawieniem w przestrzeni, ale raczej geometrycznym zbiegiem okoliczności, w którym planety po tej samej stronie Słońca co Ziemia stają się widoczne z naszego punktu widzenia.
Dlaczego to wyrównanie jest ważne?
Takie ustawienie planet nie jest niczym niezwykłym, ale zobaczenie sześciu planet na raz jest mniej powszechne. Zapewniają wyjątkową okazję zarówno początkującym, jak i doświadczonym obserwatorom nieba, aby zobaczyć nasz Układ Słoneczny na pierwszy rzut oka. Zrozumienie tych ustawień wyjaśnia również nasze postrzeganie kosmosu: planety krążą w tej samej płaszczyźnie, co sprawia, że takie gromady są nieuniknione, choć nie zawsze spektakularne.
Obserwacja przez lornetkę: podejście praktyczne
Lornetka o powiększeniu od 7x do 10x i aperturze 42 mm lub 50 mm znacznie zwiększy Twoje szanse na zobaczenie Merkurego i Saturna o zmierzchu, a także złapanie Urana i gromady Plejad. Lornetki ze stabilizacją obrazu dodatkowo redukują drgania, ułatwiając identyfikację słabszych planet. Kluczem jest równowaga: wystarczające wzmocnienie bez utraty stabilności.
Teleskopy dla najsłabszych światów
Teleskop staje się niezbędny dla Neptuna, ale poprawia także widoczność Urana, Saturna, Jowisza i Księżyca. Duże powiększenie zapewniają refraktory, teleskopy Dobsona, Schmidta-Cassegraina i Maksutowa-Cassegraina o długich ogniskowych. Sześciocalowy teleskop może ujawnić pierścienie Saturna i pasma chmur Jowisza, chociaż Neptun pozostaje trudnym celem. Inteligentne teleskopy ułatwiają wyszukiwanie, automatycznie identyfikując i śledząc obiekty, ale nie oczekują obrazów wysokiej jakości.
Uchwyć paradę aparatem
Fotografowanie tego wydarzenia wymaga planowania. Planety znajdą się nisko na południowo-zachodnim niebie wkrótce po zachodzie słońca, z Jowiszem nad głową. Jasne planety, takie jak Wenus i Jowisz, można fotografować za pomocą smartfona podłączonego do teleskopu, choć jakość będzie ograniczona. Wyspecjalizowane kamery astronomiczne dają lepsze wyniki, nakładając klatki wideo jedna na drugą, aby ukazać szczegóły, ale Neptun pozostaje trudnym celem.
Geometria iluzji
Nadchodzące wydarzenie nie jest bezpośrednim wyrównaniem; Planety obracają się w przybliżeniu w tej samej płaszczyźnie (ekliptyce). Kiedy kilka planet znajduje się po tej samej stronie Słońca co Ziemia, wydają się być skupione na niebie. Dlatego trafniej będzie nazwać to wyrównaniem niż paradą.
Kiedy i gdzie oglądać
Najlepszym terminem jest sobota, 28 lutego 2026 roku. Czas i miejsce są tu istotne. Wenus, Merkury, Saturn i Neptun na krótko będą dzielić niebo o zmierzchu około 30 minut po zachodzie słońca, pozostając widoczne przez około 45 minut. Sprawdź Stellarium Web lub TimeAndDate Night Sky Tonight, aby uzyskać dokładne godziny wschodu i zachodu słońca. Czyste niebo i otwarty zachodni horyzont są niezbędne.
- Wenus: Łatwo widoczna gołym okiem (jasność -3,8).
- Merkury: wymaga lornetki (jasność 2). Najlepiej obserwować aż do obniżenia się nieba.
- Saturn: Może być wymagana lornetka (jasność 1).
- Neptun: Wymaga sześciocalowego teleskopu (jasność 8mag). Spodziewaj się trudnej obserwacji.
- Jowisz: Łatwo widoczny gołym okiem (jasność -2,3).
- Uran: Lornetka lub mały teleskop (jasność 5,7mag). Spójrz tuż pod gromadą Plejad.
Ta „parada planet” nie będzie tak łatwa jak w 2025 roku, kiedy wyraźnie widać było więcej planet. Spodziewaj się wyzwań, ale przy cierpliwości i odpowiednim sprzęcie czeka Cię ekscytująca eksploracja Układu Słonecznego. Nie zapomnij również przyjrzeć się całkowitemu zaćmieniu Księżyca 3 marca.
