Badania pokazują, że osoby, które w naturalny sposób nie kładą się spać, mogą być narażone na zwiększone ryzyko chorób serca i wczesnej śmiertelności, ale ryzyko to nie jest nieuniknione. Zależność między chronotypem (czy jesteś nocną marką, czy poranną osobą) a zdrowiem jest złożona, a kluczową rolę odgrywają czynniki związane ze stylem życia.
Nauka o harmonogramach snu
Ludzie mają różne wzorce snu, czyli chronotypy, które wydają się być częściowo zdeterminowane genetyką. Od dawna kojarzono, że nocne marki – te, które są najbardziej aktywne późną nocą – powodują gorsze wyniki zdrowotne. Ostatnie badania pokazują, że sowy są bardziej narażone na problemy z sercem, udar, a nawet przedwczesną śmierć.
Styl życia jest głównym czynnikiem
Naukowcy jednak szybko podkreślają, że bycie nocną marką nie skazuje automatycznie na zły stan zdrowia. Prawdziwe niebezpieczeństwo kryje się w nawykach często kojarzonych z tym chronotypem:
- Większe wskaźniki palenia: Nocne marki palą więcej niż skowronki.
- Większe spożycie alkoholu: Piją też średnio więcej alkoholu.
- Niezbilansowana dieta: Sowy częściej jedzą mniej zdrową żywność.
- Brak aktywności fizycznej: Mają też tendencję do mniejszej aktywności fizycznej.
Jeśli sowa prowadzi zdrowy tryb życia, stosując zbilansowaną dietę, regularnie ćwicząc oraz unika nadmiernego palenia i spożywania alkoholu, ryzyko dla zdrowia może nie różnić się znacząco od ryzyka, na jakie narażają się skowronki. Sugeruje to, że sam chronotyp nie jest głównym czynnikiem wpływającym na te różnice zdrowotne, ale raczej zachowania, które często mu towarzyszą.
Konieczne dalsze badania
Chociaż obecne dowody wskazują na wyraźny związek między zwyczajami nocnych marków a złym stanem zdrowia, potrzebne są dalsze badania, aby w pełni zrozumieć ten związek. Wyniki badania podkreślają, że harmonogram snu nie jest wyrokiem śmierci: podejmowanie mądrych decyzji dotyczących stylu życia może złagodzić wiele zagrożeń.
„Nieważne kiedy śpisz, ale jak żyjesz” – mówi dr Anya Sharma, główna badaczka jednego z badań.
Ostatecznie zrozumienie naturalnych rytmów organizmu jest korzystne, ale najważniejsze jest dbanie o zdrowie fizyczne i psychiczne poprzez odpowiedzialne zachowanie.
