Word wakker. Of probeer het.
Vóór de zonsopgang van 11 juli heeft het oost-noordoosten een rustige opstelling die de moeite waard is om een alarm voor te zetten.
De maan
De maan is vanavond een afnemende halve maan, dun als een stukje ijs, met een verlichtingssterkte van slechts 14%. Het klimt rond 02.00 uur lokale daglichttijd.
Vanaf de zijkant ziet het er niet zo uit, maar kijk eens beter naar de donkere kant van die curve. Het gloeit. Dat is aardschijn. Het oude gezegde noemt het ‘de oude maan in de armen van de nieuwe maand’, maar Da Vinci heeft de wetenschap als eerste onder de knie. Licht raakt de aarde, stuitert naar de maan en stuitert terug naar ons. Spookachtig grijs. Mooi.
Mars en Aldebaran
Blijf ongeveer vijf graden onder die halve maan hangen en je zult Mars zien.
Oranjegeel. Een planeet vermomd als ster. Houd uw vuist op armlengte omhoog. Mars bevindt zich daar ongeveer een halve vuistbreedte van de maan verwijderd. Hij komt iets later op, rond 02.40 uur, en zit ongeveer anderhalve vuist boven de horizon bij zonsopgang.
Het wordt momenteel donkerder in de stier. Stier. Mars komt feitelijk dichter bij de aarde – in september 15,4 lichtminuten verwijderd – maar de toename van de helderheid gaat pijnlijk langzaam. Van magnitude +1,3 tot 1,2. We zullen het pas in februari echt zien schitteren. Toen echter niet. Op dit moment is het subtiel.
Onder Mars. Iets lager, iets rechts.
Aldebaran.
Dit is geen planeet. Het is het boze rechteroog van de stier. Oranjerood. Twee keer zo helder als de planeet hiernaast.
Het is een rode reus. Ouder dan de zon. Groter. 45 keer breder zelfs. Ondanks de rode tint brandt het op het oppervlak heter (ongeveer 2.000 graden Celsius) en bereidt het zich voor om waterstof in zwaardere elementen te vermalen. Hij bevindt zich op een afstand van 67 lichtjaar.
Aldebaran maakt ook geen deel uit van het cluster erachter. Gewoon langskomen. Een “onschuldige omstander” waardoor de stier eruitziet alsof hij een gezicht heeft. Henry Neely zei altijd dat als je zonder verrekijker in die V-vorm keek, je eigenlijk de juwelendoos misliep. Hij had gelijk.
De Pleiaden
En dan is er het cluster.
De Pleiaden hangen zes graden rechtsboven van de maan.
“als een zwerm vuurvliegjes verstrikt in een zilveren vlecht.”
Zo zag Tennyson ze. Een verrekijker splitst die ene, vage ster in een twintigtal lichtpunten. Duizend, als je een goede telescoop en een vaste hand hebt.
Waarom zou je hiervoor je bed uitkomen?
“Een eeuwenoude schittering die rustig wacht boven de wakende wereld.”
Omdat het daar is. Voordat het licht het opeet.
Wil je kijken? Pak een verrekijker als je dat nog niet hebt gedaan. Of een camera.
[Beste verrekijkeraanbiedingen]
[Beste telescopendeals]
[Camera’s voor astrofotografie]
