Jimmie Rodgers zong niet alleen countrymuziek. Hij bouwde het podium waarop het werd opgevoerd.
Geboren in 1897 nabij Meridian, Mississippi, als zoon van een spoorwegvoorman wiens vrouw al vroeg stierf, was Rodgers’ jeugd een waas van vergankelijke zuidelijke steden. Hij bleef niet op school. Op 13-jarige leeftijd ging hij er vandoor met een medicijnshow. Op 14-jarige leeftijd was hij helemaal klaar met onderwijs. In plaats daarvan sloot hij zich aan bij de spoorwegbendes van zijn vader. Dit was geen glamoureus werk. Hij begon als waterdrager en vervoerde water naar stoommachines. Hij werd bagagemeester. Een vlaggenman. Een remmer.
Maar de rails gaven hem iets anders. Blootstelling.
Terwijl hij aan de grens tussen New Orleans en Meridian werkte, luisterde Rodgers. Hij absorbeerde de werkliederen van Afro-Amerikaanse arbeiders. Hij absorbeerde de vroege blues. Hij nam de hoboverhalen en cowboyballads in zich op. Hij leerde gitaar en banjo en mengde deze uiteenlopende draden tot een geluid dat geheel nieuw aanvoelde. Het was persoonlijk. Het was korrelig. Het was de wortel van wat we nu country en western noemen.
Toen sloeg de tuberculose toe.
Rond 1924 of 1925 begaven zijn longen het. Spoorwerk was geen optie meer. Hij had een droog klimaat nodig. Hij had geld nodig. Dus probeerde hij op te treden. Hoeken van de straat. Tentshows. Het ging slecht. Niet goed. Hij verhuisde naar Asheville, North Carolina, waar hij een reddingslijn vond op de lokale radio. Hij steunde een strijkersband die voorheen bekend stond als de Tenneva Ramblers. Ze noemden zichzelf de Jimmie Rodgers Entertainers. Ze speelden resorts. Ze reisden naar Bristol, Tennessee, in de hoop de aandacht te trekken van de veldrecorders van Victor Talking Machine Company.
De band viel uit elkaar vanwege een geschil. De Ramblers gingen solo.
Maar Ralph Peer bij Victor zag iets in Rodgers. Ze namen hem op als soloartiest. Alleen hij en zijn gitaar.
Het eerste record? “Slaap, schat, slaap.” Het verkocht. Het bewees dat hij een stem had die kon dragen. Dit enkele spoor opende deuren. Hij heeft opnieuw opgenomen. Dit keer in New Jersey. Dan nog een keer. En opnieuw. Tussen 1928 en 1933 maakte hij meer dan 110 platen.
De Grote Depressie begon. De economie stortte in. Mensen hadden behoefte aan ontsnapping. Ze hadden hoop nodig. Ze vonden het in de stem van Rodgers.
Hij toerde door het zuiden. Hij betrad het vaudeville-circuit. Uiteindelijk vestigde hij zich in Texas, waar hij zich in de cowboy-esthetiek leunde om zijn longen te kalmeren en zijn imago op de markt te brengen. Hij was een voorloper van het archetype ‘Singing Cowboy’ waarmee Gene Autry later op grote schaal geld zou verdienen. Maar Rodgers deed het zware werk in de studio.
Zijn vocale stijl doorbrak de standaard. Vóór Rodgers was hillbilly-muziek grotendeels instrumentaal of gezongen in een lugubere, uniforme drone. Rodgers injecteerde persoonlijkheid. Humor. Verhoogde emotie. Hij klonk anders. Hij voelde zich anders.
Biograaf Nolan Porterfield merkte op dat Rodgers het genre transformeerde door te weigeren te klinken als alle anderen.
En dan was er het jodel.
Het beroemde blauwe jodel. Het werd zijn handtekening. Het verscheen op “Blue Yodel No. 1.” Het verankerde een tiental andere opgenomen versies. Waar kwam het vandaan? Geleerden beweren. Sommigen zeggen Tiroler minstrelen. Anderen geven de schuld aan de oproepen van werkbendes. Misschien probeerde hij een treinfluit na te bootsen. Het mysterie deed er niet toe. Het geluid deed het. Het doorbrak de statische elektriciteit. Het maakte verbinding.
Zijn songwriting was een samenwerking, vaak met zijn schoonzus Elsie McWilliams. De hits omvatten elk emotioneel uiterste. ‘Mis de Mississippi en jij.’ “Papa en thuis.” “Mijn Carolina Sunshine-meisje.” “Wachten op een trein.” “Brakeman’s Blues.” Zelfs covers als “Frankie and Johnny” en “Mississippi River Blues” werden door zijn unieke lens gefilterd. ‘My Time Ain’t Long’ heeft de vluchtige aard van het bestaan vastgelegd met een grimmigheid die nog steeds resoneert.
Zijn invloed is zichtbaar in bijna elke landengigant die volgde. Gen Autry. Ernest Tubb. Merle Haggard. Henk Sneeuw. Linkse Frizzell. Ze waren allemaal iets verschuldigd aan de man die zong terwijl hij op een veldbed in de studio lag, te ziek om op te staan, te gedreven om te stoppen.
Rodgers nam op totdat zijn gezondheid het volledig begaf. Hij stierf in 1933 in New York City, slechts 35 jaar oud.
Hij was de eerste inductee in de Country Music Hall of Fame. Niet omdat hij de luidste was. Niet omdat hij technisch het meest vaardig was. Maar omdat hij erachter kwam hoe je een genre als een persoon kunt laten aanvoelen. Hij nam het lawaai van de spoorlijn en zette het in muziek.
De treinen blijven rijden. De liedjes blijven spelen. Maar de blauwdruk die hij tekende is er nog steeds, versleten in de groeven van elke plaat die volgt.
