W 2025 roku przypada stulecie chwili, w której świat wreszcie ujrzał króla.
Tak przynajmniej głosi legenda.
Prawdziwa historia jest znacznie bardziej skomplikowana. Wiąże się to z gorącymi nożami, brutalną siłą i celowymi próbami ukrycia śladów przemocy przed opinią publiczną. Lubimy myśleć o archeologii jako o nauce ścisłej. W tym przypadku wszystko było bliżej nieudanej operacji chirurgicznej.
Problem z żywicą w grobowcu Tutanchamona
Tam go znaleźli: głęboko w Dolinie Królów.
Howard Carter nadzorował wykopaliska, ale większość ciężkiej pracy przy oczyszczaniu przedsionka wykonali miejscowi egipscy robotnicy. Zajęło to lata. Konflikty z władzami lokalnymi spowodowały dodatkowe opóźnienia. Dzięki temu wewnętrzne sarkofagi udało się otworzyć dopiero w 1925 roku.
Wywołało to nową falę „Tutmanii”. Cały świat obserwował ten proces.
Potem przyszła katastrofalna porażka.
Co znajdowało się w sarkofagu? Utwardzona żywica. Czarna masa przypominająca smołę. Starożytni mumifikatorzy wlewali go do bandaży, aby zapobiec rozkładowi. Z biegiem czasu zamieniło się w coś na kształt betonu. Z notatek Cartera wynika, że ciało było „mocno sklejone”. Żadne delikatne próby rozdzielenia nie dały rezultatu.
Próbowali ogrzać sarkofag na słońcu. Bezskutecznie.
Nadszedł etap rozpaczy. Zespół Cartera chwycił rozgrzane ostrza.
Nie tylko wyrwali króla. Dosłownie pocięli go na kawałki.
Jak Howard Carter ściął faraonowi głowę
Jaki był wynik? Amputacja.
Tutanchamon nie miał już głowy. Ruves były oderwane na ramionach, łokciach i nadgarstkach. Nogawki są odcięte w biodrach, kolanach i kostkach. Tułów jest oddzielony od miednicy.
To był okrutny widok.
Później części ciała zostały ponownie sklejone. Był to niesamowity kolaż, którego celem było przywrócenie faraonowi pozorów uczciwości. Przywrócono nie ciało, a jedynie jego obraz.
Jakie oficjalne dokumenty przed nami ukrywały
Czy wiesz, że tak często dzieje się z książkami?
W oficjalnych raportach nie ma ani słowa o tej masakrze. Howard Carter opublikował dwa tomy poświęcone szczegółom wykopalisk. W tomie drugim (1927) znajduje się jedno słynne zdjęcie cara. Głowa jest owinięta tkaniną. Wszystko jest schludne. Przyjemny dla oka.
Jeśli przyjrzysz się uważnie temu zdjęciu, kręgosłup jest ukryty pod tkaniną. Dlaczego? Bo zostało przekroczone.
Egiptolog Joyce Tyldsley studiowała materiały archiwalne w Griffith Institute w Oksfordzie. Sprawdziła osobiste dzienniki i rejestry publiczne Cartera.
Nie ma faktu odcięcia głowy.
W pełni.
Dlaczego to pominięto? Być może z poczucia winy. Być może z dziwnego szacunku. Lub po prostu w celu ukrycia prawdy, aby chronić reputację tego odkrycia.
Dziś był wielki dzień w historii fotografii.
Fotograf Harry Burton najwyraźniej nie otrzymał żadnych instrukcji dotyczących zachowania przyzwoitości. Jego błyski zarejestrowały prawdę. Niektóre nagrania pokazują czaszkę Tutenchamona przebitą gwoździami lub kolcami, aby utrzymać go w pozycji pionowej przed kamerą.
Przerażające. Szorstki. Pominięte w tekście głównym.
Ciemna strona „złotej” egiptologii
Zadajemy sobie więc pytanie: co to za nauka, która niszczy pacjenta, aby go studiować?
Rocznica zmusza nas do spojrzenia na kwestie etyczne. Nie tylko dla złota. Dla połysku. Ale także za cenę. Do przemocy ukrytej za kulisami.
Archeologia początku XX wieku nie miała żadnych zasad. A może zasady te po prostu nie miały zastosowania do królów, którzy zmarli trzy tysiące lat temu. Carter nazwał to wspaniałym dniem. Dowody wskazują jednak, że pod tą radością kryje się ponura rzeczywistość.
Wciąż przyglądamy się elementom, które poskładał w całość.
Czy metoda jest ważna, jeśli artefakty zostaną zachowane?
Być może tak. A może nie. Ale przepaść między tym, co Carter pokazał światu, a tym, co faktycznie się wydarzyło, pozostaje ogromna. Jest wypełnione smołą, krwią i ciszą.
Wiemy, że został pocięty. Wiemy, że to ukrywali.
Teraz tylko patrzymy. Czekamy, co jeszcze wyjdzie.
