Nie chodzi tylko o wirtuozerię. Franciszek Liszt nie tylko grał na nutach. Pełnił funkcję kuratora. Zanim został XIX-wieczną gwiazdą rocka, był najgłośniejszym orędownikiem muzyki, ale opinia publiczna w dużej mierze go nie przyjęła. Sięgał po dzieła Johanna Sebastiana Bacha, Ludwiga van Beethovena i Hectora Berlioza, aranżował je na fortepian solo i wykonywał w czasach, gdy prawie nikt inny tego nie robił.
Jego strategia jest okrutna w swojej prostocie. Niektórzy ludzie mogli słuchać fragmentu fortepianu, nie słysząc pełnego dzieła symfonicznego. Napisał książkę o Fryderyku Chopinie i szczegółowo zbadał opery Ryszarda Wagnera Lohengrin i Tannhäuser. Sięgał także do nokturnów Johna Fielda. Tym interpretacjom nadał swoje imię. To imię niosło ze sobą wiele wagi. Zwróciło to uwagę publiczności.
Wyniki? Natychmiastowy. Bach, niemal zapomniany poza kontekstem kościelnym, nagle zyskał obrońcę. Późne sonaty Beethovena, uważane za zbyt skomplikowane i długie, znalazły nowe życie w rękach Liszta. Złożone tekstury orkiestrowe Berlioza zostały zredukowane do czegoś, co mógł pokonać jeden pianista. Liszt nie tylko wykonywał tę muzykę. On ją wskrzesił.
Nie boi się wyrażać swojego wpływu. Rozumie, że sława to dźwignia. Wykorzystał swoją sławę, aby otworzyć drzwi kompozytorom, którzy mieli trudności ze zwróceniem na siebie uwagi. Nie jest to niedoceniane ze względu na kiepską muzykę. Jest niedoceniana, bo jest trudno dostępna. Liść sprawia, że jest to dostępne.
Dziś wspominamy kompozytora. Ledwo pamiętamy aranżera. Jednak bez ustaleń Liszta XIX-wieczny kanon mógłby wyglądać zupełnie inaczej. Nie tylko grał na pianinie. Grał historię muzyki. I zmienił ton.
