Het gaat niet alleen om virtuositeit. Franz Liszt speelde niet alleen noten. Hij speelde curator. Voordat hij in de 19e eeuw een rockster werd, was hij de grootste pleitbezorger van de muziek, maar hij werd door het publiek genegeerd. Hij nam werken van Johannes Sebastian Bach, Ludwig van Beethoven en Hector Berlioz, arrangeerde ze voor solopiano en voerde ze uit in een tijd dat bijna niemand anders dat zou doen.
Zijn strategie is brutaal in zijn eenvoud. Sommige mensen luisteren misschien naar de pianoverkorting zonder de volledige symfonie te horen. Hij schreef een boek over Frederic Chopin en ontleedde Richard Wagners “Lohengrin” en “Tannhäuser”. Hij keek ook naar de nocturnes van John Field. Hij gaf zijn naam aan deze interpretaties. Deze naam heeft veel gewicht. Het dwong de kamer om op te letten.
De resultaten? Onmiddellijk. Bach was buiten de kerk bijna vergeten en had ineens een kampioen. Beethovens latere sonates, die als te moeilijk en te lang werden beschouwd, vonden nieuw leven in de handen van Liszt. De complexe orkestrale texturen van Berlioz werden gedestilleerd tot iets dat één enkele pianist kon overwinnen. Liszt speelde niet alleen deze muziek. Hij heeft het weer tot leven gewekt.
Hij schuwt het niet om zijn invloed te uiten. Hij begrijpt dat roem een hefboom is. Hij gebruikte zijn bekendheid om deuren te openen voor componisten die moeite hadden om gehoord te worden. Het wordt niet onderschat omdat de muziek slecht is. Het wordt onderschat omdat het moeilijk toegankelijk is. Liszt maakt het toegankelijk.
Vandaag herdenken we de componist. De arrangeur herinneren we ons nauwelijks. Maar zonder de opstelling van Liszt zou de canon van de 19e eeuw er misschien heel anders uit hebben gezien. Hij speelde niet alleen piano. Hij speelde de geschiedenis van de muziek. En hij veranderde de sleutel.
